Neveiras de Fixó

As Neveiras de Fixó localízanse no lugar de Millerada, en plena Serra de O Candán, e constitúen un dos conxuntos arqueolóxicos máis singulares vinculados á produción de neve e xeo en Galicia. Datadas no século XVII, estas construcións foron explotadas polos monxes do Mosteiro de Santa María de Aciveiro. O seu emprazamento estratéxico, próximo ao Camiño Real ou do Correo que unía Aciveiro coa comarca do Ribeiro, facilitou o transporte e a comercialización da neve, convertendo esta actividade nunha importante fonte de ingresos para o mosteiro. O conxunto está formado por dúas grandes neveiras de planta circular, similares a pozos de gran profundidade, escavadas e acondicionadas para almacenar a neve compactada durante o inverno. A neve utilizábase tanto para o consumo interno do mosteiro como para a súa venda, destinada á conservación de alimentos, o arrefriamento de bebidas e comidas, a elaboración de sorbetes e tamén con fins terapéuticos propios da época. Este aproveitamento alcanzou o seu maior desenvolvemento na Península Ibérica entre os séculos XVI e XVII, cando o comercio de neve se converteu nunha actividade económica relevante. Os actuais traballos de rehabilitación e posta en valor das Neveiras de Fixó inclúen a escavación e o estudo arqueolóxico da contorna, traballos que xa permitiron identificar unha posible terceira neveira, ampliando o interese histórico do enclave. Ademais, organízanse visitas guiadas e actividades divulgativas que permiten coñecer de preto estas construcións tradicionais e comprender o papel que desempeñaron na vida cotiá da Galicia da época. Situadas nunha paisaxe de montaña de gran beleza, as Neveiras de Fixó permiten ao visitante descubrir unha actividade hoxe desaparecida, vinculada ao aproveitamento dos recursos naturais e á vida monástica no interior de Galicia.