O Monte Pena de Francia álzase como un dos enclaves máis destacados do interior de Galicia, combinando valores paisaxísticos, históricos e culturais. Situado a 914 metros de altitude, ofrece amplas vistas panorámicas que, tal e como sinalaba o intelectual galego Ramón Otero Pedrayo, permiten divisar fitos emblemáticos do territorio, como o Monte Faro ou o Pico Sacro. Este dominio visual, unido á súa posición estratéxica, converte ao monte nun magnífico miradoiro natural e nun lugar privilexiado para comprender a paisaxe interior de Galicia.
Na cima e nas súas inmediacións localízase unha capela dedicada á Virxe da Pena de Francia, cuxo culto deu orixe a unha das romarías tradicionais da zona. Segundo a tradición popular, o monte recibe o seu nome dunha antiga batalla na que os galegos terían vencido a tropas francesas, un relato que forma parte do imaxinario colectivo local. A presenza da capela e a continuidade do culto consolidaron este espazo como un lugar de referencia espiritual e festiva ao longo dos séculos.
Cada primeiro domingo de setembro, o Monte Pena de Francia acolle unha romaría moi concorrida, na que os fieis participan na misa e na tradicional poxa, para logo compartir a comida na carballeira situada aos pés do santuario, coñecida tamén como a Carballeira do Rei. A imaxe da Virxe é trasladada desde a Igrexa de Santa María de Dozón, seguindo un costume ancestral que antigamente percorría o chamado Camiño do Rei. Hoxe, o lugar conta cunha área recreativa acondicionada, con carballeira, mesas e bancos de pedra, fontes e aseos, accesible por pista asfaltada, o que facilita o seu uso tanto durante a romaría como para gozar da contorna natural ao longo do ano.
