A torre de Guimarei, situada no municipio de A Estrada, é un vestixio do castelo medieval do século XII, destruído durante os ataques irmandiños do século XV, como ocorreu con gran parte das fortalezas galegas. De planta cadrada e uns 15 metros de altura, conserva grosos muros de perpiaños ben traballados, troneiras en todos os lados e nos ángulos superiores figuras en pedra que lembran canóns ou gárgolas, elementos típicos da arquitectura defensiva medieval que permiten ao visitante recoñecer con facilidade o seu carácter defensivo orixinal. A torre, aínda que semiruinosa, segue sendo un símbolo do poder feudal e da historia militar da comarca.
Adosado á torre atópase o pazo de Guimarei, construído no século XVII e considerado xunto coa torre o conxunto torre-pazo máis representativo de A Estrada. O seu primeiro propietario foi Antonio de Mosquera Nóvoa, Señor do Villar de Payo Muñíz, descendente de familias nobres como os Villar, Sarmiento, Mosquera e Aranda. O pazo conserva a súa planta baixa con teitos abovedados de pedra, así como as antigas dependencias interiores, entre elas a cociña, as habitacións e outras estancias, e na porta principal pódese observar un escudo heráldico ben labrado que remite aos Marqueses de Aranda do século XVIII, conectando o conxunto coa nobreza e a administración real da época. O conxunto está rodeado de carballos e castiñeiros, que lle outorgan un marco natural de gran beleza e singularidade paisaxística. Ao longo do tempo, tanto a torre como o pazo sufriron diversos danos, entre eles un incendio, que marcaron o seu estado actual.
A torre e o pazo de Guimarei representan así un testemuño vivo da evolución da arquitectura defensiva e señorial galega, e preséntanse hoxe como un lugar de especial interese para quen visita A Estrada, combinando historia medieval, nobreza barroca e paisaxe rural galega.
