A Igrexa de San Pedro de Vilanova, situada no municipio de Dozón, constitúe o único vestixio conservado do antigo mosteiro que deu orixe ao enclave. O acceso por un camiño empedrado permite apreciar a monumentalidade do templo e evocar a importancia histórica do conxunto monástico desaparecido, cuxas pedras foron reutilizadas en construcións próximas. Este contexto reforza o valor patrimonial do lugar e a súa conexión co pasado medieval do territorio.
O mosteiro foi fundado no ano 1154 por Guntroda Suárez, señora feudal que impulsou a creación dun cenobio benedictino feminino. A institución alcanzou notable relevancia na Idade Media, chegando a exercer xurisdición sobre o territorio como Coto Real ata finais do século XV, cando pasou a depender do mosteiro compostelán de San Paio de Antealtares. Tras o seu abandono e a desaparición do conxunto monástico no século XIX, a igrexa permaneceu como testemuño daquela comunidade relixiosa.
Desde o punto de vista arquitectónico, o templo é un exemplo representativo do románico tardío dos séculos XII e XIII. Presenta unha nave única con ábsida semicircular e portadas de arco apuntado que anuncian a transición cara ao gótico, ademais dunha rica decoración escultórica en capiteis, canecillos e xanelas. No interior destaca a austeridade da nave e o presbiterio elevado, mentres que un dos elementos máis singulares é o seu campanario románico, situado de forma pouco habitual no lateral norte. En conxunto, a igrexa de San Pedro de Vilanova constitúe un enclave de gran interese histórico e artístico, onde se combinan a memoria monástica medieval e a arquitectura románica do interior de Galicia.
