A igrexa de Santa María de Rubín, na parroquia de Lamas, é un templo que combina sobriedade estrutural con elementos decorativos de interese. A súa fachada principal presenta unha portada adintelada recercada por molduras acodadas. Sobre ela dispóñense xanelas con derrame exterior, e o conxunto remátase con pináculos laterais e unha espadana central de dobre vano, configurando unha silueta equilibrada e representativa da arquitectura relixiosa rural.
O edificio conta con dúas capelas situadas unha a cada lado da nave, o que amplía o espazo devocional do templo. No lateral norte ábrese outra porta adintelada con molduras acodadas, xunto á que se sitúa a sacristía adosada á cabeceira. Baixo o beirado destacan catro canzorros figurados e rosetas decorativas, elementos que achegan interese artístico ao exterior. O templo foi restaurado no ano 2001, intervención que permitiu mantelo en bo estado de conservación.
Segundo recolle Pedro Varela, o curato foi de presentación de Vicente Valderrama, quen anteriormente fundara unha capela neste lugar. O arquivo parroquial remóntase ao ano 1648, época na que Rubín era anexo de Lamas e o lugar de Berbigueira pertencía á “fábrica” parroquial, o que reflicte a continuidade histórica desta parroquia e o seu papel na vida relixiosa e social do territorio.
